AI กับอนาคตการทำงาน

World Economic Forum 2025 เสวนาในหัวข้อ “Pivoting Workforce” มุมมองของผู้เชี่ยวชาญระดับโลกเกี่ยวกับ AI

ท่ามกลางกระแสว่า AI จะเข้ามาเปลี่ยนโลกการทำงานอย่างรวดเร็วจากเวที World Economic Forum 2025 เสวนาในหัวข้อ “Pivoting Workforce” ได้รวบรวมมุมมองจากผู้เชี่ยวชาญระดับโลกและมนุษย์จะปรับตัวยังไงให้รอดและไปต่อได้? เพื่อชี้ให้เห็นว่าเทคโนโลยีนี้จะส่งผลกระทบต่อเราอย่างไรในมิติต่างๆ 

AI จะมาช่วย หรือมาแย่งงานกันแน่?

AI มีแนวโน้มจะ “ยกระดับ” (Upskill) แรงงานที่ทักษะน้อย ให้ทำงานได้ดีขึ้น

Carl-Benedikt Frey จากมหาวิทยาลัย Oxford  ชี้ว่าเทคโนโลยีมี 2 ด้านเสมอ แต่สำหรับ AI มีแนวโน้มจะ “ยกระดับ” (Upskill) แรงงานที่ทักษะน้อย ให้ทำงานได้ดีขึ้น (เช่น ช่วยคนเขียนไม่เก่งให้เขียนเก่งขึ้น) คนเริ่มต้นทำงานจึงได้ประโยชน์มากกว่าคนที่มีทักษะอยู่แล้ว

• ความเหลื่อมล้ำระดับประเทศ: อาจสูงขึ้นเพราะคนที่เข้าถึง AI ได้ก่อนจะยิ่งได้เปรียบ
• โอกาสระดับโลก: ช่องว่างระหว่างประเทศจะลดลง เพราะ AI ช่วยพังทลายกำแพงด้านภาษาและการเข้าถึงข้อมูล ทำให้คนในประเทศกำลังพัฒนาเข้าถึงตำแหน่งงานระดับโลกได้มากขึ้น

ปัญหาส่วนใหญ่ไม่ได้มาจาก AI แต่มาจาก “ภาวะเศรษฐกิจชะลอตัวและสงครามการค้า” 

Ni Ying (ซีอีโอ The Adecco Group จีน) สะท้อนมุมมองจากหน้างานจริงว่า ปัญหาคนตกงานในจีนเวลานี้ (กระทบกว่า 16 ล้านตำแหน่ง) มาจาก “ภาวะเศรษฐกิจชะลอตัวและสงครามการค้า” เป็นหลัก ส่วนการใช้ AI ในงาน HR ยังอยู่ในช่วงเริ่มต้นมาก ผลสำรวจซีอีโอ 2,000 คนทั่วโลกพบว่า มีเพียง 10% เท่านั้นที่รู้สึก “พร้อม” นำ AI มาใช้ และผู้บริหารระดับสูงส่วนใหญ่ยังไม่ได้ลงมาลุยพัฒนาความรู้ด้านนี้อย่างจริงจัง

ในอนาคต AI จะช่วยดูแลโครงสร้างองค์กร

Kian Katanforoosh (ซีอีโอ Workera) มองว่าในอนาคตโครงสร้างองค์กรจะเปลี่ยนไป หัวหน้า  1 คนอาจดูแลทีมได้ใหญ่ขึ้นมากเพราะมี AI ช่วย และได้แนะนำ 3 ทักษะสำคัญที่แรงงานต้องมี คือ

• ใช้ AI เป็นอย่างแท้จริง: ไม่ใช่แค่พิมพ์คำสั่ง (Prompt) แต่ต้องเข้าใจหลักการและประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์จริง
• เรียนรู้ให้ไว (Agile Learning): โลกเปลี่ยนเร็ว ทักษะที่จำเป็นในวันนี้ วันพรุ่งนี้อาจหมดความหมาย
• ทักษะซอฟต์สกิลขั้นสูง: การคิดวิเคราะห์ การสื่อสาร และการทำงานร่วมกับผู้อื่น ซึ่งเป็นที่ต้องการในทุกอุตสาหกรรม

ข้อกังวลที่ยังไม่มีคำตอบชัดเจน 

การใช้ AI ทำให้ทักษะการคิดของมนุษย์เสื่อมถอยจริงหรือ

ประเด็นที่ถกเถียงกันมากในเวทีนี้คือเรื่องอคติใน AI Ayumi Moore Aoki จาก Women in Tech เตือนว่า AI ที่ฝึกมาจากข้อมูลที่มีอคติอาจตัดสินคนอย่างไม่เป็นธรรม และยิ่งไปกว่านั้น งานวิจัยจาก MIT ยังพบว่าคนที่พึ่งพา AI ในการเขียนจดจำเนื้อหาได้น้อยกว่าคนที่ไม่ใช้ ซึ่งชี้ให้เห็นว่าการใช้ AI มากเกินไปอาจทำให้ทักษะการคิดของมนุษย์เสื่อมถอยโดยไม่รู้ตัว แต่ Kian มองต่างออกไปว่า AI ที่ออกแบบมาดีและตรวจสอบได้จะลดอคติได้ดีกว่ามนุษย์ด้วยซ้ำ เพราะไม่มีอารมณ์และความลำเอียงส่วนตัว

ควบคุม AI อย่างไรไม่ให้ทำลายดุลยภาพ?

ผู้เชี่ยวชาญทุกคนเห็นตรงกันว่า “AI ต้องมีกรอบกฎหมายมารองรับ” แต่อยู่บนเงื่อนไขที่ต่างกัน:

• สนับสนุนการแข่งขัน: กฎหมายต้องไม่บล็อกนวัตกรรม แต่ต้องช่วยให้มนุษย์ใช้ AI เสริมทักษะ
• ใช้กฎหมายเป็นแรงผลักดัน: เสนอให้ภาครัฐออกกฎหมายบังคับองค์กรฝึกอบรมทักษะเทคโนโลยีให้พนักงาน (คล้ายนโยบายเปลี่ยนรถน้ำมันเป็นรถไฟฟ้า) เพื่อเร่งให้เกิดการพัฒนา
• สร้างความไว้ใจ: สิ่งสำคัญคือการปกป้องข้อมูลส่วนตัวและการสร้างความร่วมมือระดับโลก

สิ่งที่ AI ยังแทนไม่ได้ และอาจไม่มีวันแทนได้

ในช่วงท้าย ผู้เชี่ยวชาญได้ร่วมสรุป “แก่นแท้ของมนุษย์” ที่หุ่นยนต์ยังคงพ่ายแพ้ ซึ่งเป็นอาวุธลับที่คนทำงานต้องรักษาไว้

• ความคิดสร้างสรรค์ (Creativity) และ ความเห็นอกเห็นใจ (Empathy)
• ทักษะการสื่อสาร (Communication)
• การคาดการณ์แนวโน้มในอนาคต (Future Forecasting)
• ความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง (Domain Expertise)
• การตัดสินใจในภาวะวิกฤต (Decision Making)
• การสร้างแรงบันดาลใจและแรงจูงใจในฐานะผู้นำ (Inspirational Leadership)

แม้ AI จะฉลาดและทำงานได้รวดเร็วเพียงใด แต่มันเป็นเพียง “เครื่องมือ” สุดท้ายแล้ว “ความเป็นมนุษย์” ทั้งในแง่ทักษะทางสังคม ความเห็นอกเห็นใจ และความสามารถในการสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆ คือสิ่งเดียวที่เทคโนโลยีเลียนแบบไม่ได้ และจะเป็นสิ่งที่มีมูลค่าสูงที่สุดในตลาดแรงงานอนาคต

FAQ