เมื่อวิกฤตที่แท้จริง ไม่ใช่การ ‘ขาดแคลนงาน’ แต่คือการ ‘ขาดแคลนทักษะ AI’

รายงานดัชนีชี้วัดจาก PwC ระบุว่า AI มีอานุภาพในการขับเคลื่อนและสร้างมูลค่าเพิ่มให้แก่เศรษฐกิจโลกได้สูงถึง 45% ภายในปี 2030 ผ่านการยกระดับผลิตภัณฑ์และการบริการที่ตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคได้อย่างตรงจุด ยิ่งไปกว่านั้น เทคโนโลยีนี้ยังมีส่วนช่วยผลักดันอัตราการเติบโตของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP) ของนานาประเทศให้เพิ่มขึ้นเฉลี่ยถึง 2.6% ซึ่งเป็นผลสัมฤทธิ์โดยตรงจากการเพิ่มผลิตภาพของแรงงาน (Labor Productivity)

ทำไมการนำ AI เข้ามาเป็นฟันเฟืองในการขับเคลื่อนธุรกิจจึงสำคัญ?

ค่าเฉลี่ยการเติบโตทางเศรษฐกิจในไทยลดลงตั้งแต่ช่วงวิกฤตทางเศรษฐกิจ

เมื่อหันกลับมามองบริบทของประเทศไทย อัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจของเรามีแนวโน้มชะลอตัวลงอย่างต่อเนื่อง นับตั้งแต่ยุควิกฤตต้มยำกุ้งจนถึงยุคหลังวิกฤตการณ์โควิด-19

• ก่อนวิกฤตต้มยำกุ้ง: GDP ไทยเคยเติบโตสูงถึง 7.6%
• ช่วงวิกฤตโควิด-19: ตัวเลขหดตัวลงมาอยู่ที่ 3.2%
• ยุคหลังโควิด-19 (ปัจจุบัน): เติบโตเฉลี่ยเพียง 1.6% เท่านั้น

ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนเด่นชัดว่าเศรษฐกิจไทยกำลังเผชิญภาวะซบเซาอย่างรุนแรง การนำ AI เข้ามาเป็นฟันเฟืองหลักในการขับเคลื่อนธุรกิจ หรือที่เรียกว่า “AI Economy” จึงไม่ใช่ทางเลือกเพื่อความเท่ล้ำอีกต่อไป แต่เป็นทางรอดเชิงยุทธศาสตร์ที่องค์กรต่างๆ เลือกใช้เพื่อลดต้นทุน ขยายขีดความสามารถในการแข่งขัน และเปิดน่านน้ำในการสร้างรายได้ใหม่ๆ (New S-Curve)

ทำไม AI ยุคนี้ถึงทรงอิทธิพลต่อโครงสร้างธุรกิจ? 

AI ยุคใหม่ “AI Democratization” กับเทคโนโลยีที่ถูกส่งต่อถึงทุกคน

     หากย้อนมองในอดีต ปัญญาประดิษฐ์ถูกจำกัดวงการใช้งานอยู่เฉพาะในกลุ่มผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางหรือนักวิทยาศาสตร์ข้อมูลเท่านั้น แต่ปัจจุบันเราได้ก้าวเข้าสู่ยุค “AI Democratization” หรือยุคที่เทคโนโลยีถูกส่งต่อถึงมือทุกคนอย่างเท่าเทียม การใช้งานที่ง่ายขึ้นทำให้เกิดการเข้าถึงฐานข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) โดยเฉพาะในกลุ่มประเทศมหาอำนาจที่มีการวางโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลที่แข็งแกร่งและปลอดภัย เอื้อให้ผู้พัฒนาและผู้ใช้งานสามารถเชื่อมโยงข้อมูลข้ามมิติได้อย่างไร้รอยต่อ เช่น การผสานข้อมูลส่วนบุคคลเข้ากับระบบสาธารณสุข หรือการเชื่อมโยงภาคการเงินเข้ากับระบบการศึกษา ปัจจัยเหล่านี้กลายเป็นเร่งปฏิกิริยาให้ระบบนิเวศของ AI เติบโตอย่างก้าวกระโดดในระดับทวีคูณ

ประเทศไทยไม่ได้ขาดแคลนตำแหน่งงาน แต่ขาด “แรงงานที่มีทักษะ AI” 

ช่องว่างทางทักษะ (Skill Gap) และอนาคตของแรงงานไทย 

แม้ว่าฝั่งผู้นำองค์กรจะพร้อมวิ่งเข้าหาเทคโนโลยี แต่ปัญหาคอขวดที่ฉุดรั้งไม่ให้ประเทศไทยก้าวไปสู่ AI Economy ได้อย่างเต็มภาคภูมิ คือการที่ ซีอีโอไทยสูงถึง 58% ยอมรับอย่างตรงไปตรงมาว่า องค์กรกำลังขาดแคลนแรงงานที่มีศักยภาพในการใช้งาน AI อย่างมีประสิทธิภาพ และมีความจำเป็นต้องเร่งระดมทุนเพื่อ “ยกระดับทักษะพนักงาน” (Upskilling & Reskilling) อย่างเร่งด่วนที่สุด

นี่คือสัญญาณเตือนภัยที่ส่งตรงถึงทั้งภาครัฐ ภาคการศึกษา และตัวแรงงานเองว่า ในโลกการทำงานยุคถัดไป คนที่จะตกงานไม่ใช่เพราะ AI เข้ามาแทนที่ แต่จะตกงานเพราะ“ถูกทดแทนด้วยแรงงานที่ใช้ AI เป็น” การปิดช่องว่างทางทักษะ (Skill Gap) นี้ จึงเป็นวาระแห่งชาติที่ต้องเร่งลงมือทำ ก่อนที่ประเทศไทยจะสูญเสียความสามารถในการแข่งขันบนเวทีโลกไปอย่างถาวร

อุปสรรคที่น่ากังวล คือ “ภาวะสุญญากาศทางทักษะในการประยุกต์ใช้ AI ในภาคธุรกิจ”

การอุบัติขึ้นของ Generative AI ทรงพลังอย่าง ChatGPT, Gemini และ Claude ได้เข้ามารื้อถอนและจัดระเบียบวิธีคิดในการทำงานและการดำเนินชีวิตของมนุษย์ไปโดยสิ้นเชิง พร้อมกับจุดชนวนคำถามยอดฮิตว่า “หุ่นยนต์กำลังจะมาแย่งงานเราใช่หรือไม่?”

ทว่า ข้อมูลล่าสุดเชิงประจักษ์จาก PwC กลับชี้ให้เห็นว่า อุปสรรคที่แท้จริงและน่ากังวลที่สุดของประเทศไทยในเวลานี้ไม่ใช่การไม่มีงานทำ แต่คือ “ภาวะสุญญากาศทางทักษะในการประยุกต์ใช้ AI ในภาคธุรกิจ”

เมื่อสำรวจความพร้อมในฝั่งผู้บริหาร พบว่าซีอีโอไทยมีความตื่นตัวและวิสัยทัศน์ที่ก้าวไกลในระดับสากล โดยมี 36% ที่ปฏิรูปองค์กรด้วยการนำ GenAI มาใช้งานแล้ว และอีก 24% ได้ทำการปรับทัพแผนกลยุทธ์ของบริษัทเพื่อรองรับกระแส AI ซึ่งเป็นสัดส่วนที่เทียบเคียงได้กับค่าเฉลี่ยของบริษัทชั้นนำทั่วโลกและในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก

AI ไม่ได้มาแย่งงาน แต่มาเปลี่ยนนิยามของคนที่ “มีคุณค่าในตลาด” 

การเร่งพัฒนาทักษะสำคัญ

โจทย์ของไทยจึงไม่ใช่การต้านทานการเปลี่ยนแปลง แต่คือการเร่งพัฒนาทักษะสำคัญ ดังนี้

• Cloud Computing: การบริหารจัดการระบบคลาวด์
• Data Science & Data Analytics: การวิเคราะห์และจัดการข้อมูลเชิงลึก
• Programming: การเขียนโค้ดและพัฒนาโปรแกรม
• Data Visualization & Story-telling: การแปลงข้อมูลให้เห็นภาพและนำเสนออย่างมีศิลปะ
• Internet of Things (IoT): การเชื่อมต่ออุปกรณ์อัจฉจริยะผ่านอินเทอร์เน็ต

FAQ